Egni o Danwyddau

Adeiledd Hydrocarbonau

Mae tanwyddau o olew crai yn cynnwys hydrocarbonau. Hydrocarbon yw cyfansoddyn sy'n cynnwys carbon a hydrogen yn unig.

Mae carbon yn gallu ffurfio 4 bond cofalent ac mae hydrogen yn gallu ffurfio un.

Mae'r atomau carbon yn eithaf unigryw yn y ffordd y mae'n gallu ffurfio cadwyni hir iawn. Mae hwn yn golygu bod miliynau (tua 7 miliwn) o gyfansoddion gwahanol o garbon yn bodoli - mwy na phob cyfansoddyn arall sy ddim yn ei gynnwys. Yn ffodus, nid oes angen i ni ddysgu nhw i gyd!

Rydym yn mynd i edrych ar deulu arbennig o'r enw'r alcanau. Mae'r alcanau yn gyfansoddion syml, sydd yn ddirlawn - hynny yw, dim ond bondiau cofalent sengl sydd ynddynt.

Dyma enwau ac adeiledd y 4 cyntaf yn y teulu, neu'r gyfres:

Enw Fformiwla Adeiledd
Methan CH4
Ethan C2H6
Propan C3H8
Bwtan C4H10

Hylosgiad

Mae hylosgi yn meddwl 'llosgi mewn ocsigen'. Rydym yn hylosgi tanwyddau fel methan neu propan i ryddhau gwres. Dyma'r hafaliad am yr adwaith cemegol:

methan + ocsigen → carbon deuocsid + dŵr

CH4 (n) + 2O2 (n) → CO2 (n) + 2H2O (h)

propan + ocsigen → carbon deuocsid + dŵr

C3H8 (n) + 5O2 (n) → 3CO2 (n) + 4H2O (h)

methan yn llosgi

Cyfrifo'r Egni

Oherwydd rydym yn gwybod faint o egni sydd angen i dorri bondiau arbennig a faint o egni sydd yn cael ei ryddhau pan fydd bond yn ffurfio, gallwn gyfrifo faint o egni sy'n cael ei ryddhau pan fydd tanwydd yn hylosgi.

Bond Egni (kJ môl-1)
C-C 347
C-H 413
O=O 498
C=O 805
H-O 464

Pan fydd yr egni allan (ffurfio bondiau) yn FWY na'r egni mewn (torri bondiau), mae'r adwaith yn ECSOTHERMIG. Mae adweithiau hylosgi pob amser yn ecsothermig.

Pan fydd yr egni allan (ffurfio bondiau) yn LLAI na'r egni mewn (torri bondiau), mae'r adwaith yn ENDOTHERMIG.