Nanogwyddoniaeth

Beth yw Nanogwyddoniaeth?

Nanogwyddoniaeth yw astudiaeth priodweddau, ymddygiad a defnydd sylweddau a phrosesau ar raddfa'r nanomedr (nm).

Beth yw Maint 'Nano'?

Mae'r 'nano' yn ofnadwy o fach - 10-9m neu 0.000000001 m. Hynny yw 1000000000 gwaith yn llai nag un medr.

Enghreifftiau

Nanoarian

Caiff nanoarian ei ddefnyddio fel sylwedd gwrthficrobaidd: gwrthfirysol, gwrthfacteria a gwrthffyngol. Rydym yn darganfod nanoarian mewn theatrau llawdriniaeth a thu fewn oergellau a pheiriannau golchi. Mae pryder caiff nanoarian ei rhyddhau i'r cyflenwad dŵr trwy garthffosau, er mae'r cynhyrchwyr yn ffyddiog nid yw hwn yn bryder dilys.

nanoarian

Gore-Tex

Mae Gore-Tex yn fath o ffibr sydd â thyllau bychain iawn ynddo. Mae hwn yn caniatáu gronynnau anwedd dŵr o'r chwys i ddianc, ond mae'n atal diferod mawr (fel glaw) rhag dod i mewn.

Gore-Tex

Sinc ocsid

Mae sinc ocsid wedi'i ddefnyddio mewn eli haul ers amser, ond wrth ddefnyddio gronynnau nano, mae'n bosib creu rhwystr haul tryloyw.

nanosinc ocsid

Nanotiwbiau

Mae nanotiwbiau carbon yn ddatblygiad o buckminsterfullere, alotrop arbennig o garbon. Rydym ond wedi gallu adeiladu nanotiwbiau mor hir â sawl cm erbyn hyn, er mae gwyddonwyr yn hyderus ei fod yn ffibr ofnadwy o gryf. Felly, pa ddefnydd sydd iddo? Pan fydd modd creu ffibrau hirrach, bydd modd creu rhaffau cryf tu hwnt, efallai 'space-lift'. Hefyd gallwn greu arfwisg a fydd yn achosi bwledi i fownsio bant ohoni. Mae nanotiwbiau hefyd yn dargludo trydan ac mae'n bosib byddwn yn eu defnyddio i greu cydrannau cyfrifiadurol yn y dyfodol.

nanotiwbiau

Dadlau Parthed Nanotechnoleg

Manteision Anfanteision
Lleihau defnydd deunydd crai Sgil-effeithiau meddygol annisgwyl
Lleihau cost cynhyrchu Llygredd amgylcheddol hir dymor
Lleihau llygredd gan gynnwys nwyon tŷ gwydr Ansicrwydd o'r risg
Lleihau defnydd egni
Lleihau gwastraff

Adnoddau