Alotropau Carbon

Beth yw Alotropau?

Alotropau yw enghreifftiau o'r un elfen sydd ag adeileddau gwahanol. Yn achos carbon, mae dau brif alotrop - graffit a diemwnt. Er, yn ddiweddar, cafodd trydydd alotrop ei ddarganfod, sef Buckminsterfullerene, neu 'Bucky Balls'. Mae'r trydydd alotrop yn ddiddorol iawn - edrychwch ar y dudalen ar nanotiwbiau i ddarganfod mwy.

Oherwydd bod adeiledd gwahanol gan yr alotropau mae hwn yn meddwl bod ganddyn nhw briodweddau gwahanol sy'n arwain at ddefnydd gwahanol.

Diemwnt

Mae diemwnt yn sylwedd sy'n cyfarwydd iawn i ni. Rydym yn ymwybodol o rai o'i briodweddau, e.e. y sylwedd mwyaf caled, ei fod yn dryloyw ac ati.

diemwnt

Diemwnt wedi'i dorri i'w ddangos ar ei orau.

Adeiledd

Mae pob atom carbon mewn diemwnt wedi bondio yn gofalent i bedwar atom carbon arall mewn ffordd gymesurol (symmetrical). Mae hwn yn bosib oherwydd bod gan bob atom carbon 4 electron yn ei blisgyn allanol - sy'n caniatáu iddynt ffurfio 4 bond.

diemwnt

Adeiledd diemwnt yn dangos y bondiau sengl carbon-carbon.

Priodweddau

Mae gan ddiemwnt briodweddau arbennig oherwydd yr adeiledd hwn:

  • caledwch uchel dros ben (mae'r gair 'diemwnt' yn dod o'r Groegeg, adámas sy'n meddwl 'methu â thorri')
  • dargludedd gwres uchel dros ben
  • gloywedd uchel iawn

Defnydd

Cefndir