Esblygiad a Chyfansoddiad yr Atmosffer

Tarddiad Atmosffer y Ddaear

Mae sawl theori o ble ddaeth yr atmosffer presennol. Mae'r un cyntaf yn awgrymu bod yr atmosffer sydd gennym heddiw wedi datblygu o atmosffer cyntefig a oedd yn bodoli yn gynnar ar ôl ffurfiant y Ddaear.

Mae'r ail theori yn awgrymu bod yr atmosffer sydd gennym heddiw wedi datblygu o allnwyo folcanig - hynny yw - nwyon o losgfynyddoedd.

Dyma tarddiad yr atmosffer cyntefig.

ffurfiant y Ddaear

Roedd yr atmosffer gwereiddiol wedi'i wneud o'r un defnydd â'r protoseren (ein haul wrth iddo ffurfio) - sef hydrogen a heliwm.

Allnwyo Folcanig

atmosffer cynnar

Roedd yr atmosffer cynnar yn gyfeothog mewn dŵr a charbon deuocsid - er heb ocsigen.

Roedd yr atmosffer cynnar yn gyfoethog mewn nitrogen, amonia, methan, hydrogen, carbon deuocsid ac anwedd dŵr. Gwnaeth y cefnforoedd ffurfio wrth i'r anwedd dŵr gyddwyso.

Roedd y cefnforedd yn asidig iawn oherwydd yr holl CO2 a oedd wedi hydoddi ynddynt.

Mae'n bosib bod ychydig o ocsigen wedi ffurfio gan ffotoddaduniad anwedd dŵr.

Gwnaeth yr hydrogen ddianc i'r gofod; roedd CO2 yn cael ei ddefnyddio gan organebau ffotosynthetig; cafodd ocsigen ei ychwanegu at yr atmosffer trwy ffotosynthesis.

Gwnaeth ffotosynthesis gynhyrchu meintiau mawrion o ocsigen a lleihau y CO2.

Cyfansoddiad Atmosffer y Ddaear

Nwy Canran
Nitrogen 78%
Ocsigen 21%
Argon 0.9%
Carbon deuocsid 0.04%
Neon 0.002%
Heliwm 0.0005%
Methan 0.0002%
Crypton 0.0001%
Hydrogen 0.00006%
Anwedd dŵr ~0.40% (amrywio)

 

 

Prosesau sy'n Cynnal y Cyfansoddiad

Y Gylchred Garbon

  • Y Gylchred Garbon

Y Gylchred Garbon

Mae'r gylchred carbon yn cadw meintiau CO2 yr atmosffer yn gyson - neu'n ceisio â gwneud hynny beth bynnag.

Y Gylchred Garbon

Rhifau Duon: Storfa mewn Gigatunelli
Rhiau Porffor: Newid mewn Gigatunelli y flwyddyn

Prosesau sydd yn Arwain at Gynyddu CO2 yn yr Atmosffer

  • resbiradaeth gan organebau byw
  • hylosgi tanwyddau ffosil
  • coedwigoedd yn llosgi
  • llosgfynyddoedd yn allnwyo
  • creu calch o galchfaen

Prosesau sydd yn Arwain at Leihau CO2 yn yr Atmosffer

  • ffotosynthesis
  • hydoddi mewn dŵr (afonydd a'r cefnforoedd

Ocsigen

Mae ocsigen yn nwy hollbwysig ar gyfer resbiradaeth - wel, i'r rhan fwyaf o organebau beth bynnag.

Mae ocsigen yn cynnal fflam ac felly mae angen ocsigen er mwyn i bethau hylosgi.

Mae ocsigen hefyd yn adweithio gyda chemegau mewn ffyrdd llai syfrdannol. Rydym yn galw'r broses lle bod ocsigen yn adweithio gyda sylweddau'n OCSIDIAD.

Dyma ychydig o fideos yn dangos pŵer ocsidio ocsigen:

Prawf cyflym am ocsigen - sblint sy'n mudlosgi'n ailgynnau

Carbon Deuocsid

Mae carbon deuocsid yn bwysig iawn er mwyn cynnal bywyd ar y Ddaear. Heb garbon deuocsid, ni fyddai modd cynnal ffotosynthesis. Er mae carbon deuocsid yn cynnwys yr elfen ocsigen ynddo, nid ydyw'n gallu cynnal tân.

Mae cynnal meintiau cyson o garbon deuocsid yn yr atmosffer yn hollbwysig. Gall cynnydd arwain at gynhesu byd-eang.

Dyma ychydig o fideos:

  • Cyfres o Brofion Nwy

Cyfres o brofion fflam: ocsigen, hydrogen a charbon deuocsid